Кантэкст: 25 верасня 2026 года ў Нямеччыне прайшлі масавыя пратэсты супраць магчымага вяртання абавязковага прызыву. Паводле дадзеных арганізатараў, больш за 45 тысяч школьнікаў і маладых людзей выйшлі на акцыі прыкладна ў ста гарадах. Яны выступалі супраць новага закона аб вайсковай службе і абавязковых медаглядаў. Закон прадугледжвае магчымасць увядзення прызыву асобным рашэннем Бундэстагу, калі добраахвотнікаў будзе недастаткова.
2 кастрычніка 2026 года ў эфіры Першага нацыянальнага канала Беларускага радыё Андрэй Лазуткін заявіў:
«Калі паглядзець сацыялогію заходнюю, то па Еўропе там толькі 10-15% яны ўвогуле гатовыя ваяваць і абараняць сваю краіну».
Польскі Цэнтр даследавання грамадскай думкі — CBOS — у красавіку 2025 года спытаў жыхароў Польшчы, што б яны зрабілі ў выпадку ўзброенага нападу Расеі. Удзельнічаць у абароне краіны са зброяй у руках былі гатовыя 11% апытаных. Яшчэ 37% выбралі дапамогу абароне без удзелу ў баях.
У сакавіцкім апытанні European Pulse за 2026 год кампанія Cluster17 апытала жыхароў шасці краінаў ЕЗ: Францыі, Італіі, Іспаніі, Нямеччыны, Польшчы і Бельгіі. Рэспандэнтам прапанавалі выбраць, што яны гатовыя рабіць, калі на іх краіну нападуць. Узяць зброю і ўдзельнічаць у баях выбралі 18%. Яшчэ 47% аддалі перавагу дапамозе абароне ў небаявой ролі — напрыклад, у лагістыцы, медыцыне або грамадзянскай абароне. То-бок ваяваць са зброяй гатовы кожны пяты апытаны еўрапеец, абараняць краіну без зброі — кожны другі.
Іншае апытанне, праведзенае ў верасні-кастрычніку 2025 года на замову Рыжскага ўніверсітэту імя Страдыня ў супрацы з Рыжскім цэнтрам геапалітычных даследаванняў, ахапіла ўсе краіны NATO. У ім удзельнічалі больш за 31 тысячу чалавек. Людзей пыталіся, ці гатовыя яны змагацца за сваю краіну ў выпадку вайны, без падзелу на баявыя і небаявыя ролі. У Польшчы станоўча адказалі 49%. Сярод еўрапейскіх удзельнікаў высокія паказнікі былі ў Албаніі — 69%, Швецыі — 66% і Фінляндыі — 64%. Самыя нізкія вынікі сярод краінаў NATO атрымалі Італія і Славакія — па 25%, а таксама Нямеччына — 27%. Але нават гэтыя паказнікі вышэйшыя за названыя Лазуткіным 10-15%.
Больш шырокую карціну дае Democracy Perception Index 2026 — даследаванне Nira Data і фонду Alliance of Democracies. Апытанне правялі ўвесну 2026 года. Сярод еўрапейскіх рэспандэнтаў ва ўзросце ад 18 да 55 гадоў гатовасць змагацца за сваю краіну ў выпадку нападу выказалі ў сярэднім 37%. На Блізкім Усходзе і ў Паўночнай Афрыцы паказнік склаў 62%.
